Georges Lemaître

« Georges Lemaître durant un cours de mécanique céleste », Avril 1952, Archives de l'Université catholique de Leuven

Leuven krijgt een nieuw stadskunstwerk als eerbetoon aan Georges Lemaître en zijn revolutionaire oerknaltheorie. De Leuvense professor-priester Georges Lemaître (1894-1966) is de vader van de baanbrekende oerknaltheorie. In 1927 stelde Lemaître dat het heelal alsmaar uitdijt en in 1931 lanceerde hij de hypothese dat het universum ooit ontstond uit 1 'oeratoom'. Hoog tijd dus om de befaamde wetenschapper beter te leren kennen.

Professor-priester

Georges Lemaître werd geboren in Charleroi, op 17 juli 1894. In de Eerste Wereldoorlog vecht hij mee aan het IJzerfront. Daarna studeert hij wiskunde en natuurkunde, gevolgd door een studie theologie. In 1923 wordt hij tot priester gewijd. In 1925 krijgt hij zijn aanstelling aan de KU Leuven en werkt hij verder aan zijn kosmologisch onderzoek.

Lemaître verblijft in de jaren twintig vaak in het buitenland. Hij werkt in gerenommeerde instellingen zoals Cambridge University in het Verenigd Koninkrijk en doctoreert aan het befaamde MIT in Amerika. Tijdens zijn Amerikaanse periode kwam hij in contact met vooraanstaande kosmologen zoals Hubble.

Oeratoom

Geïnspireerd door al die theorieën en inzichten publiceerde hij in 1931 zijn beroemde artikel in het tijdschrift Nature.

Opmerkelijk is dat Georges Lemaître ingaat tegen de heersende wetenschappelijke theorieën. Tot dan dacht men dat het universum statisch was en dat het altijd zo was geweest.

Lemaître toont met de relativiteitstheorie van Albert Einstein dat het universum sinds zijn oorsprong steeds verder aan het uitdijen is. Het heelal is dus ooit begonnen vanuit een oeratoom. Het was ‘dag nul’ waarop tijd en ruimte startten. Hij noemde het ook wel ‘de dag zonder gisteren’.

Bigbangtheorie

De theorie van Georges Lemaître wordt jarenlang betwist en zelfs door een vakgenoot wat lacherig als ‘de bigbangtheorie’ omschreven. Zijn inzichten blijven in de loop van de twintigste eeuw onderbelicht.

Pas in de jaren zestig wordt zijn theorie algemeen aanvaard en langzaam maar zeker krijgt hij erkenning voor zijn baanbrekend werk. Ondanks enkele nominaties heeft hij nooit de Nobelprijs gekregen.

Scheiding tussen geloof en wetenschap

Heel opmerkelijk is dat Georges Lemaître ook een priester was. Zijn visies als kosmoloog en als priester wist hij echter perfect te scheiden. Geloof en wetenschap waren voor hem 2 aparte werelden: de schepping en de oerknal wilde hij dan ook niet met elkaar verbinden.

Dat lijkt vandaag misschien evident, maar dat was het 90 jaar geleden zeker niet. Ook het Vaticaan had respect voor Georges Lemaître: het benoemde hem tot voorzitter van de Pauselijke Academie voor Wetenschappen.

Georges Lemaître stierf op 20 juni 1966 in Leuven.